İki Dünyanın Sessiz Buluşması
Bağımsız saatçiliğin zirvesinde birkaç isim vardır ki adları anıldığında koleksiyonerler bir an susar. Finlandiyalı usta Kari Voutilainen bu isimlerin en başında gelir. Ama 28 Kohan, onun sıradan bir başyapıtı değil; İsviçre'nin el yapımı saatçiliğini, Japonya'nın kadim urushi lakesi ve maki-e sanatlarıyla birleştiren, tek parça (unique piece) bir aşk mektubudur. Voutilainen bunun için, yalnızca doğal malzemeler kullanan usta lake sanatçısı Tatsuo Kitamura'nın Kitamura Stüdyosu ile el ele verdi.
Bir Aşkın Nesneye Dönüşmesi
28 Kohan, Finlandiyalı bir koleksiyoner için yapılmış son derece kişisel bir siparıştir; sevgilisine sunulmuş bir aşk armağanı. Ve işte bu saati sıradan bir zaman ölçerden ayıran şey de budur: burada mesele saat değil, sevginin somutlaşmasıdır.
Bir insan, sevdiği kişiye duyduğu duyguyu nasıl kalıcı kılar? Kimi bir mektup yazar, kimi bir şiir. Bu koleksiyoner ise sevgisini, sevdiğiyle paylaştığı bir vatanı, bir mevsimi ve bir doğayı tek bir nesnenin içine sonsuza dek hapsetmeyi seçti. Tek parça bir saat sipariş etmek, aslında bir itiraftır: bu dünyada senin için tek olan birine, dünyada tek olan bir şey vermek. Kadrandaki her kabuk kırığı, kapağın içindeki her kelebek, bir çift için gizli bir dil; sevgilinin bileğine dokunacak, kimsenin tam olarak çözemeyeceği şifreli bir aşk cümlesidir.
Finlandiya'ya Bir Saygı Duruşu
Bu aşkın dili, bütünüyle Finlandiya doğasından seçilmiştir; saat, adeta avuç içine sığdırılmış bir memleket portresidir. Kadranın öznesi, Finlandiya'nın kalbindeki Saimaa Gölü'dür: binlerce adaya bölünmüş, ülkenin en büyük gölü ve dünyanın en nadir canlılarından biri olan Saimaa halkalı foklarının son sığınağı. Japoncada Kohan sözcüğü zaten göl kıyısı demektir; saatin adı, bu göle bir vefa borcudur.
Sahnedeki her canlı, bu topraklardan bir simgedir. Koruyucu kapağın dışındaki huş yaprağı, Finlandiya'nın ulusal ağacına; üzerindeki iki yedi noktalı uğur böceği, kuzey halkının uğur ve sevgiyle özdeşleştirdiği o küçük kırmızı böceğe bir selamdır. Kapağın içinde, inci çiçeklerinin (müge) üzerinde beslenen iki mavi kelebek vardır; ve müge, tam da Finlandiya'nın ulusal çiçeğidir. Kurma kolundaki granit taşı ise ülkenin milyarlarca yıllık ana kayasına, o sarsılmaz zemine bir göndermedir. Böylece göl, ağaç, çiçek, böcek ve taş; bir ulusun ve iki insanın ortak hafızası tek bir bilekte toplanır.
Kadran: Sabrın Bin Katmanı
Bu manzarayı var eden teknik, saatçilik değil minyatür bir resim sanatıdır. Raden ve maki-e teknikleriyle, yeşil turban ve abalon deniz kabuklarından kesilen yüzlerce minik parça, rengine ve parıltısına göre tek tek seçilir; ince altın ve platin tozuyla, renkli lakelerle birleştirilir ve kat kat urushi lakesinin içine gömülür. Maki-e'de desen önce lakeyle çizilir, lake ıslakken üzerine altın tozu serpilerek sabitlenir; raden'de ise sedef ve kesilmiş kabuk, kılcal bir kakma işçiliğiyle yerleştirilir.
Kitamura, bu klasik tekniklerin ötesinde, 17. yüzyılda doğup 19. yüzyıla varmadan kaybolmuş olağanüstü ayrıntılı Somada sanatını da kendi özgün Saiei Maki tekniğiyle yeniden diriltir. Her katman nemli odalarda günlerce kurutulur; havada uçuşan tek bir toz zerresi ya da tek bir yanlış hamle, aylarca süren emeği bir anda yok edebilir. Işık vurunca gündüz mavisine, gölgede gece sahnesine dönüşen o sır ise sanatçının kimseyle paylaşmadığı bir giz olarak kalır. İnsan bu kadranın karşısında sorar: bunu bir insan eli nasıl başarabildi?
Menteşenin Ardındaki Gizli Bahçe
37 mm'lik beyaz altın kasanın en mahrem detayı, menteşeli koruyucu kapaktır. Dışı herkese açıktır: huş yaprağı üzerinde uğur böcekleri. Ama kapağı yalnızca sahibi açar ve içeride, sedef ile urushiden işlenmiş o gizli bahçe belirir: müge çiçekleri üzerindeki mavi kelebekler. Bu, bir saatin içine saklanmış, yalnızca iki kişinin bileceği bir sırdır; sevgilinin, istediğinde açıp bakacağı özel bir oda.
Kalbin İşçiliği: Kalibre 28
Bütün bu sanatın altında, Voutilainen'in atölyesinde tamamen elle bitirilmiş kendi imalatı Kalibre 28 (218RSV) atar. Saatte 18.000 titreşimle çalışan mekanizmanın kalbinde, 13,5 mm çapında devasa, serbest yaylı bir denge çarkı ve Breguet sarmalı bulunur; ustanın imzası olan patentli doğrudan darbe eşapmanı, enerjiyi eşsiz bir kararlılıkla aktarır.
Asıl şaşırtıcı detay ise mekaniğin içindedir: ana köprü, kadrandaki göl motifini yankılamak için urushi lakesiyle kaplanmış, üzerine altın maki-e işlenmiştir; bir mekanizmanın içinde neredeyse hiç görülmeyen bir incelik. Güç rezervi göstergesi bir Vichy maden suyu şişesi biçimindedir. Safir arka kapaktan; kara parlatmalı çelik parçalar, keskin anglaj, geniş Cenevre çizgileri ve kusursuz taş yatakları görünür.
Bir Aşkın Ölümsüzleşmesi
Neticede karşımızda duran, yalnızca zamanı gösteren bir alet değil; bir gölün hafızası, bir vatanın portresi ve bir aşkın ölümsüzleştirilmiş hâlidir. Voutilainen ile Kitamura, doğanın en kırılgan anını ve bir insanın en derin duygusunu alıp onu sonsuza dek nefes alan bir bileğe dönüştürmüştür. Kimi aşklar söylenir, kimi yazılır; bu aşk ise altın tozuyla, sedefle ve bin katman lakeyle, bir gölün kıyısına ilelebet kazınmıştır.